माझ्या मुलाने आराध्यने (३वर्षे) रविवारी रात्री (२५ ऑक्टोबर २०१५) ला हा प्रश्न विचारला आणि मला आणि प्रशांतला काय आश्चर्याच्चा धक्का बसला आणि आपलं चूकतंय असा साक्षात्कार झाला. एका सेकंदातला हा झटका पुरे होता आमच्यासाठी... वेळीच भानावर येण्यासाठी.
प्रशांतने यावर उत्तर दिलं... आराध्य बनून जायचंय तूला शाळेत.
नर्सरीत जाणाऱ्या आराध्यला शाळेत वेगवेगळ्या डे चं सेलिब्रेशन म्हणून वेगवेळ्या कपड्यात जायचं असतं.
पहिल्यांदा १४ ऑगस्टला तो टिळक बनून गेला. मग त्यानंतर श्रीकृष्ण जन्मासाठी त्याला श्रीकृष्ण बनवून पाठवायचं होतं. पण तो आजारी असल्याने ते शक्य झालं नाही. त्यानंतर नवरात्र सेलिब्रेशन म्हणून पारंपारिक वेशभूषेत जायचं होतं. मग दसऱ्याच्या आदल्या दिवशी तो राम बनून गेला. दसऱ्याच्या सुट्टीनंतर जुसऱ्याच दिवशी दैनंदिन जीवनात मदत करणाऱ्या व्यवसाय करणाऱ्या व्यक्तीच्या पोषाखात जायचं होतं. तेव्हा तो सैनिक बनून गेला. रविवारची सुट्टी. शनिवार रविवार अशी दोन दिवस सुट्टी झाल्यानंतरही त्याने साहजिक प्रश्न विचारला. 'उद्या मी उद्या काय बनून शाळेत जायचं?'
शाळेच्या म्हणण्यानुसार यातून ते शिकतात. पण पालकांची आणि मुलांची धावपळ घडवून आणणारे हे दिवस इतके महत्त्वाचे आहेत? प्रॅक्टिकल शिक्षणाच्या नावाखाली पालकांची आणि मुलांची काय मानसिकता होते हे शिक्षकांना त्यांच्या मुलांच्या शाळेत येणाऱ्या अनुभवावरुन माहितच असेल. का शिक्षण महाग होत चाललंय त्यात हेही एक कारणच आहे. जसे शाळेतल्या प्रोजेक्टवर आक्षेप घेतात पालक तसाच आक्षेप या अशा डे सेलिब्रेशनवरही घ्यायला हवा असं प्रशांत सारखं घरी सांगतो.
मुलांना भलेही मोठं झाल्यावर असे वेगवेगळ्या वेशभूषेतले फोटो पाहून आनंद होईल. पण त्यांना ते टोचणारे कपडे, होणारी धावपळ लहानपणी अन्यायकारक वाटते. बरं ड्रेस न घालता पाठवलं तर फोटो काढताना अशा मुलांना बाजूला ठेवलं जातं. मानसिक त्रास देणारीच वाटते.
मुलांना माहिती देण्यासाठी काही दुसरे पर्याय नक्कीच निघतील. सुचतील. पण कसं थांबू शकेल हे सारं ?
