झोपाळलेले डोळे... बोलताना वाकडं होणार तोंड आणि वारं अंगात शिरल्यासारखी वर्तणूक...11.18 च्या अंबरनाथ फास्टला ते तिघे जण चढले... दरवाज्यातच बसले. जेमतेम 10 ते 12 वर्षांची मुलं होती ती. डब्यात सुमारे बारा बायका. एवढ्या रात्री अजागळ कपड्यात चढलेल्या त्या मुलांकडे लक्ष देण्याची त्या बायकांना गरजही वाटली नाही. कारण त्या मुलांकडे विकायला आणलेलं काही सामान नव्हत की ती भीक मागायला आली नव्हती. त्यामुळे ट्रेनमध्ये दिसणा-या अशा मुलांबाबत जनरली लोकांच्या चेह-यावर असणारे वस्तूंचं आकर्षण आणि भीक मागायला आलेल्यांची किळस या दोन्ही भाव नव्हते.
एका हाताने रुमालाचा गोळा करुन तो तोंडात घेऊन ती मुलं चिलिम ओढावी तशी ओढत होती. त्यांची चुळबूळ थोडी संशयास्पद होती... मध्येच एखादा उठून दरवाज्यातला खांब पकडून शरीर बाहेर झोकून द्यायचा... चालत्या ट्रेनमधले हे प्रकार रस्त्यावरची मुलं एरव्हीही करतात... पण त्यातही जबाबदारीची हलकी जाणीव असते... पण हे तीघं बेभान होते... त्यांच्यातला एक मुलगा इतर दोघांपेक्षा थोडा मोठा दिसत होता. त्याच्याच नेतृत्त्वाखाली हे सर्व सुरू होतं... त्यांच्या या हालचालीने त्यांनी स्पिरिट किंव व्हाईटनरची नशा केली असावी हे कळायला मला साधारण चिंचपोकळी स्टेशन पर्यंतचा अवधी गेला... मागे वळून पाहीलं तर लेडीज डब्यातला कोप-यातल्या शेवटच्या सीटवर बसलेला पोलिस खाली मान घालून बसला होता. त्याला या सा-याची कल्पनाच नव्हती. या नशा केलेल्या अवस्थेत यातला एखादा ट्रॅकमधल्या एखाद्या खांबाला आपटला तर.... किंवा गाडीखाली पडला तर... मनात गरगरणा-या विचारांमुळे माझी जागेवरच चुळबूळ सुरू होती. मग मात्र न राहवून मी उठून पोलिसाच्या दिशेने गेले...
तिथे तीन-चार मुलं आहेत... ती स्पिरिट किंवा व्हाईटनरची नशा करताहेत...बघता का? मी स्पष्टच सांगितलं.
समोरुन काहीच उत्तर नाही.
एव्हाना गाडीने दादर सोडलं होतं. माटुंगा आणि सायन पार होईपर्यंत मी पाठी वळून-वळून त्या पोलिसाला पाहत होते...पण त्याला काही बसल्या जागेवरुन उठायची इच्छा होत नव्हती. उलट माझं मागे वळून पाहणं आणि त्या दृष्टीक्षेपातून ‘यात लक्ष घालाचा’ चेह-यावरील भाव त्याला त्याच्या मोबाईलच्या खेळात डिस्टर्ब करणारा वाटत होता. मीही मग समोर तोंड करुन त्या मुलांचे चाळे पाहत बसले. त्यांची मस्ती. बोलताना जड होणारी जीभ आणि आता पूर्ण तारवटलेले डोळे हे डोळ्यांना दिसणारं दृष्या माझ्यातल्या ‘समाजसुधारू’ वृत्तीला साद घालत होतं. काय करावं चाईल्ड हेल्पलाईनला फोन करु की रेल्वे पोलिसला की कोण्या क्राईम रिपोर्टला फोन करुन काय करु ते विचारु...
दरवाज्यात त्यातला मोठा दिसणारा मुलगा पुन्हा अंग झोकून देऊन मोठमोठ्याने काहीतरी गात होता... मी चोरट्या नजरेने त्याला पाहत होते...कानात घातलेल्या हॅण्डसेटमधून कोणतं गाणं सुरू आहे... उद्या काय स्टोरी करायची, कोणाला जाऊन भेटायचं...सारे विचार आजच्या परतीच्या प्रवासात नव्हते...
आता तो पोलिस माझ्या डोळ्यासमोर दिसत होता. दरवाज्यात खांबाला लटकणा-या पोराला आत खेचत त्याच्या डोक्यात त्याने खणखणीत टपली मारली. त्याला त्या दुस-या दोन मुलांच्या शेजारी नेऊन बसवलं. “ इधर बैठना है तो ठीक तरह से बैठो वरना आगे के डिब्बे मे जाके बैठो... नशा कर रहा है क्या?” त्याच्या रागाला त्या मुलांनी भीक घालण्याचं नाटक केलं. “साब अभी नही करेंगे...इधरही बैठेंग चुपचाप” त्या मुलांचे केविलवाणे सुर ते म्हणताहेत त्यावर विश्वास ठेवू नका असंच जणू सुचवत होते. “साहेब याला सांगा हा मस्ती करतोय”
“नाही साहेब”
“ए चुप्प एकदम” तो पोलिस त्यांच्यावर ओरडला.
‘त्या मुलांपैकी दोघंजण चक्क मराठीत बोलत होते. नशा करणारी, रस्त्यावरची भिकारी पोरं ही मुसलमान, बंगाली, बांग्लादेशी, मद्रासी किंवा तत्सम असतात. पण मराठी कध्धीच नसतात. म्हणजे मला आजवर असा अनुभव आला नव्हता’.
इतक्यात त्या पोलिसाच्या खांद्यावरच्या पाटीवर लक्ष गेलं.‘होमगार्ड’
पोलिसांसारखा वेश असला तरी पोलिसांची चाणाक्ष वृत्ती नाही, त्यांच्यासारखा अनुभवही नाही आणि पोलिसांसारखे अधिकारही नाहीत...मग तो होमागार्ड कशाला त्या मुलांना हुसकावेल? त्याला काय पडलीय? तो होमागार्ड एव्हाना स्वतःच्या जागेवर जाऊन बसला होता... घाटकोपरला तो मोठा दिसणारा मुलगा अचानक खाली उतरला... गाडीने थोडासा वेग घेतला आणि तो पुन्हा डब्यात चढायचा प्रयत्न करत होता इतक्यात त्याचा तोल गेला. त्याने स्वतःला सावरलं आणि लपतछपत तो पुन्हा समोरच्या दरवाज्यात बसलेल्या त्याच्या मित्रांपाशी गेला... प्लॅटफॉर्मवरच्या एका पोलिसाने हे सारं पाहिलं आणि डब्यातल्या पोलिसाच्या दिशेने पाहिलं. गाडीने वेग घेतल्यामुळे प्लॅटफॉर्मवरच्या पोलिसाला काहीच करता आलं नाही.
मुलूंडच्या प्लॅटफॉर्मला गाडी लागली आणि पुढच्या डब्यातून एक १८ ते वीस वयाचा मुलगा ती मुलं बसली होती त्या दिशेने आला. त्याच्या बरोबर आणखी एक मुलगा निळी पिशवी घेऊन आला. मघापासून सुरू असलेली संशयास्पद चुळबूळ आता आणखी वाढली. डब्यातल्या होमगार्डने पुन्हा येऊन त्यांना तंबी दिली. गाडी आणि वारा यांच्यात वेगाची स्पर्धा जुंपल्यामुळे होमागार्ड आणि त्या मुलांचं बोलणं ऐकू येत नव्हतं. ते सारे जण खाली बसले होते त्यामुळे फक्त त्या होमागार्डच्या चेह-यावरच्या एक्सप्रेशन्सवरुन तो चिडल्याचं लक्षात आलं. त्याने विचारलेला ‘बाटली है क्या’ या प्रश्नापाठोपाठ नही हे उत्तर स्पष्ट ऐकू आलं... गाडी ठाण्यात पोहोचली होती.
ती मुलं बसली होती त्याच्या समोरच्या दरवाज्यात एक मुलगा येऊन बसला. गिरणीत काम करणा-या भय्याच्या तोंडाचं पीठ पुसल्यावर तो कसा दिसेल तसा तो मुलगा दिसत होता. मोठ्या मुश्किलीने तो हसत होता. मघाशी त्या मोठ्या मुलाबरोबर निळी पिशवी घेऊन आला तो हाच. त्याने फिल्डिंग लावली. पोलिस पाहतोय का त्याची चाहूल घेतली. ‘अरे बाटली तेरे पास है ना?’ असा तो दुरुनच संवाद साधत होता. मध्येच तो मोठा मुलगा दरवाज्यात उठून उभा राहून पोलिसाचा वेध घेत होता. त्या गिरणीतल्या भय्यासारख्या दिसणा-या मुलाने त्याच्याजवळचा एक गठ्ठा काढून गुपचूप त्याच्यामागे असलेल्या सीट खाली सरकवला. अवघ्या काहीच क्षणात त्याच्या साथीदारांपैकी एकाने त्याला त्या गठ्ठ्याबद्दल विचारलं. तेव्हा ‘संभाल के रखा है एकदम सेफ’ असं म्हणत त्याने तो गठ्ठा ठेवलेल्या दिशेला बोट केलं आणि ओठ फिस्कारत तो हसला. तो बहुधा पत्त्यांचा कॅट होता. “ये आ रहा है...ये आया आया...” असं म्हणत त्याने त्यांच्या दिशेने येणा-या होमागार्डबाबत त्याच्या साथीदारांना सावध केलं. त्या होमागार्डने त्यांना पुन्हा दम भरला आणि तो परत त्याच्या जागेवर जाऊन बसला.
उत्सुकतेपोटी दिव्याच्या आसपासच मी तो भय्यासारखा मुलगा जिथे बसला होता तिथे दारात जाऊन उभी राहिले. एक चोरटीच नजर समोरच्या दरवाज्यात बसलेल्या त्याच्या साथीदारांवर टाकली तर तिथे एक लहान मुल फक्त बनियनवर शांत झोपलं होतं. एका नऊ ते दहा वर्षाच्या मुलाच्या मांडीवर त्याचं डोकं होतं. त्या मुलाच्या शेजारी दोन्ही पाय छातीशी घेऊन ओढणीखाली लपवलेल्या वस्तूचा वास घेत एक मुलगी बसली होती. हातात हिरव्या बांगड्या आणि चांगला पंजाबी ड्रेस घातला होता तिने. अरे पण ही कधी डब्यात आली? म्हणजे मगाशी तो मोठा मुलगा आणि तो भय्यासारखा मुलगा आला त्यावेळी लपत-छपत हे दोघेजण डब्यात आले होते तर. ती बहुतेक त्या छोट्या बाळाची आई होती. तिच्या शेजारी आणखी एक मुलगा होता. मगासचा तो मोठा मुलगा खांबाला पाठीशी घेऊन त्या होमागार्डवर लक्ष ठेवून होता. मध्येच अलगद खाली बसून बोळा केलेला एक कळकट रुमाल तोंडात घेऊन ओढत होता. तो बहुधा त्या मुलीचा नवरा असावा.
त्यांचं एकमेकांना टाळ्या देणं सुरूच होतं. डब्यातल्या माझ्या शेजारच्या बाईसकट सा-याजणी आपापल्या विश्वात मग्न होत्या कोणी मोबाईलवर बोलण्यात, कोणी गेम खेळण्यात, गाणी ऐकण्यात गप्पा मारण्यात डुलक्या काढण्यात... आणि मला हुरहुर लागली होती त्या शांत झोपलेल्या छोट्या बाळाची. मोठा झाल्यावर पिंगट कुरळ्या केसांचा,गुलाबी ओठांचा तो चिमुकला असंच आपलं बालपण घालवेल... की आणखी कसल्या व्यसनात अडकेल. ही मुलं करतात काय? चांगल्या घरातली तर ही मुलं वाटत नाहीत? कुठून आली आणि कुठून चालली आहेत? गाडीने कोपर सोडलं आणि बायका आवराआवर करत दरवाज्यात आल्या. मी उभ्या असलेल्या दरवाज्यात एक घट्ट पॅण्ट आणि घट्ट शर्ट घातलेली वयस्कर बाई उंच चपलांवर स्वतःचा तोल मोठ्या डौलाने सांभाळत त्या मुलांकडे कुत्सिततेने बघत माझ्या शेजारी येऊन उभी राहिली. एव्हाना मगाशी माझ्या शेजारी झोपलेल्या बाईने लाला डोळ्यांनी त्या पोरांकडे एक केविलवाणा दृष्टीक्षेप टाकला. मग ती घट्ट पॅण्टवाली बाई मोठ्या ऐटीने अंगठ्या भरलेल्या बोटांकडे पाहत होती किंवा ती बोटं तिच्या पाठी पुढे असलेल्या चार बायकांना दाखवत होती....त्यांच्या पाठीमागे...समोरच्या दारात त्या कळकट रुमालाचं ‘शेअरिंग’ सुरू होतं... ऊन किंवा प्रकाश लागू नये म्हणून ज्या गडद चॉकलेटी रंगाच्या, काळ्या बुचाच्या बाटलीत डॉक्टर औषध देतात तशा बाटलीतून ते पाण्यासारखं द्रव्य काढून त्या रुमालावर काढून तो रुमाल तोंडात धरुन चिलमीसारखं ओढण सुरूच होतं. डोंबिवली आली आणि मी खाली उतरले... स्टेशनवर पोलिस कुठेच दिसत नव्हता. मी प्रशांतला तो प्रसंग सांगितला...आणि लक्षात आलं आपण का पोलिसाला शोधतोय? तो काय करणार? स्टेशनचा जिना चढून-उतरेपर्यंत मी प्रशांतला सारं काही सांगत होते आणि तो नेहमीप्रमाणे ऐकत होता मध्येच पुरक प्रश्न विचारत होता. मग रिक्षाच्या रांगेत आलो आणि रांग मोडून रिक्षात घुसू पाहणा-या एकाला अडवत रिक्षात बसून घर गाठलं. घरी जाऊन नेहमीसारखे शांत झोपलो...
एका हाताने रुमालाचा गोळा करुन तो तोंडात घेऊन ती मुलं चिलिम ओढावी तशी ओढत होती. त्यांची चुळबूळ थोडी संशयास्पद होती... मध्येच एखादा उठून दरवाज्यातला खांब पकडून शरीर बाहेर झोकून द्यायचा... चालत्या ट्रेनमधले हे प्रकार रस्त्यावरची मुलं एरव्हीही करतात... पण त्यातही जबाबदारीची हलकी जाणीव असते... पण हे तीघं बेभान होते... त्यांच्यातला एक मुलगा इतर दोघांपेक्षा थोडा मोठा दिसत होता. त्याच्याच नेतृत्त्वाखाली हे सर्व सुरू होतं... त्यांच्या या हालचालीने त्यांनी स्पिरिट किंव व्हाईटनरची नशा केली असावी हे कळायला मला साधारण चिंचपोकळी स्टेशन पर्यंतचा अवधी गेला... मागे वळून पाहीलं तर लेडीज डब्यातला कोप-यातल्या शेवटच्या सीटवर बसलेला पोलिस खाली मान घालून बसला होता. त्याला या सा-याची कल्पनाच नव्हती. या नशा केलेल्या अवस्थेत यातला एखादा ट्रॅकमधल्या एखाद्या खांबाला आपटला तर.... किंवा गाडीखाली पडला तर... मनात गरगरणा-या विचारांमुळे माझी जागेवरच चुळबूळ सुरू होती. मग मात्र न राहवून मी उठून पोलिसाच्या दिशेने गेले...
तिथे तीन-चार मुलं आहेत... ती स्पिरिट किंवा व्हाईटनरची नशा करताहेत...बघता का? मी स्पष्टच सांगितलं.
समोरुन काहीच उत्तर नाही.
एव्हाना गाडीने दादर सोडलं होतं. माटुंगा आणि सायन पार होईपर्यंत मी पाठी वळून-वळून त्या पोलिसाला पाहत होते...पण त्याला काही बसल्या जागेवरुन उठायची इच्छा होत नव्हती. उलट माझं मागे वळून पाहणं आणि त्या दृष्टीक्षेपातून ‘यात लक्ष घालाचा’ चेह-यावरील भाव त्याला त्याच्या मोबाईलच्या खेळात डिस्टर्ब करणारा वाटत होता. मीही मग समोर तोंड करुन त्या मुलांचे चाळे पाहत बसले. त्यांची मस्ती. बोलताना जड होणारी जीभ आणि आता पूर्ण तारवटलेले डोळे हे डोळ्यांना दिसणारं दृष्या माझ्यातल्या ‘समाजसुधारू’ वृत्तीला साद घालत होतं. काय करावं चाईल्ड हेल्पलाईनला फोन करु की रेल्वे पोलिसला की कोण्या क्राईम रिपोर्टला फोन करुन काय करु ते विचारु...
दरवाज्यात त्यातला मोठा दिसणारा मुलगा पुन्हा अंग झोकून देऊन मोठमोठ्याने काहीतरी गात होता... मी चोरट्या नजरेने त्याला पाहत होते...कानात घातलेल्या हॅण्डसेटमधून कोणतं गाणं सुरू आहे... उद्या काय स्टोरी करायची, कोणाला जाऊन भेटायचं...सारे विचार आजच्या परतीच्या प्रवासात नव्हते...
आता तो पोलिस माझ्या डोळ्यासमोर दिसत होता. दरवाज्यात खांबाला लटकणा-या पोराला आत खेचत त्याच्या डोक्यात त्याने खणखणीत टपली मारली. त्याला त्या दुस-या दोन मुलांच्या शेजारी नेऊन बसवलं. “ इधर बैठना है तो ठीक तरह से बैठो वरना आगे के डिब्बे मे जाके बैठो... नशा कर रहा है क्या?” त्याच्या रागाला त्या मुलांनी भीक घालण्याचं नाटक केलं. “साब अभी नही करेंगे...इधरही बैठेंग चुपचाप” त्या मुलांचे केविलवाणे सुर ते म्हणताहेत त्यावर विश्वास ठेवू नका असंच जणू सुचवत होते. “साहेब याला सांगा हा मस्ती करतोय”
“नाही साहेब”
“ए चुप्प एकदम” तो पोलिस त्यांच्यावर ओरडला.
‘त्या मुलांपैकी दोघंजण चक्क मराठीत बोलत होते. नशा करणारी, रस्त्यावरची भिकारी पोरं ही मुसलमान, बंगाली, बांग्लादेशी, मद्रासी किंवा तत्सम असतात. पण मराठी कध्धीच नसतात. म्हणजे मला आजवर असा अनुभव आला नव्हता’.
इतक्यात त्या पोलिसाच्या खांद्यावरच्या पाटीवर लक्ष गेलं.‘होमगार्ड’
पोलिसांसारखा वेश असला तरी पोलिसांची चाणाक्ष वृत्ती नाही, त्यांच्यासारखा अनुभवही नाही आणि पोलिसांसारखे अधिकारही नाहीत...मग तो होमागार्ड कशाला त्या मुलांना हुसकावेल? त्याला काय पडलीय? तो होमागार्ड एव्हाना स्वतःच्या जागेवर जाऊन बसला होता... घाटकोपरला तो मोठा दिसणारा मुलगा अचानक खाली उतरला... गाडीने थोडासा वेग घेतला आणि तो पुन्हा डब्यात चढायचा प्रयत्न करत होता इतक्यात त्याचा तोल गेला. त्याने स्वतःला सावरलं आणि लपतछपत तो पुन्हा समोरच्या दरवाज्यात बसलेल्या त्याच्या मित्रांपाशी गेला... प्लॅटफॉर्मवरच्या एका पोलिसाने हे सारं पाहिलं आणि डब्यातल्या पोलिसाच्या दिशेने पाहिलं. गाडीने वेग घेतल्यामुळे प्लॅटफॉर्मवरच्या पोलिसाला काहीच करता आलं नाही.
मुलूंडच्या प्लॅटफॉर्मला गाडी लागली आणि पुढच्या डब्यातून एक १८ ते वीस वयाचा मुलगा ती मुलं बसली होती त्या दिशेने आला. त्याच्या बरोबर आणखी एक मुलगा निळी पिशवी घेऊन आला. मघापासून सुरू असलेली संशयास्पद चुळबूळ आता आणखी वाढली. डब्यातल्या होमगार्डने पुन्हा येऊन त्यांना तंबी दिली. गाडी आणि वारा यांच्यात वेगाची स्पर्धा जुंपल्यामुळे होमागार्ड आणि त्या मुलांचं बोलणं ऐकू येत नव्हतं. ते सारे जण खाली बसले होते त्यामुळे फक्त त्या होमागार्डच्या चेह-यावरच्या एक्सप्रेशन्सवरुन तो चिडल्याचं लक्षात आलं. त्याने विचारलेला ‘बाटली है क्या’ या प्रश्नापाठोपाठ नही हे उत्तर स्पष्ट ऐकू आलं... गाडी ठाण्यात पोहोचली होती.
ती मुलं बसली होती त्याच्या समोरच्या दरवाज्यात एक मुलगा येऊन बसला. गिरणीत काम करणा-या भय्याच्या तोंडाचं पीठ पुसल्यावर तो कसा दिसेल तसा तो मुलगा दिसत होता. मोठ्या मुश्किलीने तो हसत होता. मघाशी त्या मोठ्या मुलाबरोबर निळी पिशवी घेऊन आला तो हाच. त्याने फिल्डिंग लावली. पोलिस पाहतोय का त्याची चाहूल घेतली. ‘अरे बाटली तेरे पास है ना?’ असा तो दुरुनच संवाद साधत होता. मध्येच तो मोठा मुलगा दरवाज्यात उठून उभा राहून पोलिसाचा वेध घेत होता. त्या गिरणीतल्या भय्यासारख्या दिसणा-या मुलाने त्याच्याजवळचा एक गठ्ठा काढून गुपचूप त्याच्यामागे असलेल्या सीट खाली सरकवला. अवघ्या काहीच क्षणात त्याच्या साथीदारांपैकी एकाने त्याला त्या गठ्ठ्याबद्दल विचारलं. तेव्हा ‘संभाल के रखा है एकदम सेफ’ असं म्हणत त्याने तो गठ्ठा ठेवलेल्या दिशेला बोट केलं आणि ओठ फिस्कारत तो हसला. तो बहुधा पत्त्यांचा कॅट होता. “ये आ रहा है...ये आया आया...” असं म्हणत त्याने त्यांच्या दिशेने येणा-या होमागार्डबाबत त्याच्या साथीदारांना सावध केलं. त्या होमागार्डने त्यांना पुन्हा दम भरला आणि तो परत त्याच्या जागेवर जाऊन बसला.
उत्सुकतेपोटी दिव्याच्या आसपासच मी तो भय्यासारखा मुलगा जिथे बसला होता तिथे दारात जाऊन उभी राहिले. एक चोरटीच नजर समोरच्या दरवाज्यात बसलेल्या त्याच्या साथीदारांवर टाकली तर तिथे एक लहान मुल फक्त बनियनवर शांत झोपलं होतं. एका नऊ ते दहा वर्षाच्या मुलाच्या मांडीवर त्याचं डोकं होतं. त्या मुलाच्या शेजारी दोन्ही पाय छातीशी घेऊन ओढणीखाली लपवलेल्या वस्तूचा वास घेत एक मुलगी बसली होती. हातात हिरव्या बांगड्या आणि चांगला पंजाबी ड्रेस घातला होता तिने. अरे पण ही कधी डब्यात आली? म्हणजे मगाशी तो मोठा मुलगा आणि तो भय्यासारखा मुलगा आला त्यावेळी लपत-छपत हे दोघेजण डब्यात आले होते तर. ती बहुतेक त्या छोट्या बाळाची आई होती. तिच्या शेजारी आणखी एक मुलगा होता. मगासचा तो मोठा मुलगा खांबाला पाठीशी घेऊन त्या होमागार्डवर लक्ष ठेवून होता. मध्येच अलगद खाली बसून बोळा केलेला एक कळकट रुमाल तोंडात घेऊन ओढत होता. तो बहुधा त्या मुलीचा नवरा असावा.
त्यांचं एकमेकांना टाळ्या देणं सुरूच होतं. डब्यातल्या माझ्या शेजारच्या बाईसकट सा-याजणी आपापल्या विश्वात मग्न होत्या कोणी मोबाईलवर बोलण्यात, कोणी गेम खेळण्यात, गाणी ऐकण्यात गप्पा मारण्यात डुलक्या काढण्यात... आणि मला हुरहुर लागली होती त्या शांत झोपलेल्या छोट्या बाळाची. मोठा झाल्यावर पिंगट कुरळ्या केसांचा,गुलाबी ओठांचा तो चिमुकला असंच आपलं बालपण घालवेल... की आणखी कसल्या व्यसनात अडकेल. ही मुलं करतात काय? चांगल्या घरातली तर ही मुलं वाटत नाहीत? कुठून आली आणि कुठून चालली आहेत? गाडीने कोपर सोडलं आणि बायका आवराआवर करत दरवाज्यात आल्या. मी उभ्या असलेल्या दरवाज्यात एक घट्ट पॅण्ट आणि घट्ट शर्ट घातलेली वयस्कर बाई उंच चपलांवर स्वतःचा तोल मोठ्या डौलाने सांभाळत त्या मुलांकडे कुत्सिततेने बघत माझ्या शेजारी येऊन उभी राहिली. एव्हाना मगाशी माझ्या शेजारी झोपलेल्या बाईने लाला डोळ्यांनी त्या पोरांकडे एक केविलवाणा दृष्टीक्षेप टाकला. मग ती घट्ट पॅण्टवाली बाई मोठ्या ऐटीने अंगठ्या भरलेल्या बोटांकडे पाहत होती किंवा ती बोटं तिच्या पाठी पुढे असलेल्या चार बायकांना दाखवत होती....त्यांच्या पाठीमागे...समोरच्या दारात त्या कळकट रुमालाचं ‘शेअरिंग’ सुरू होतं... ऊन किंवा प्रकाश लागू नये म्हणून ज्या गडद चॉकलेटी रंगाच्या, काळ्या बुचाच्या बाटलीत डॉक्टर औषध देतात तशा बाटलीतून ते पाण्यासारखं द्रव्य काढून त्या रुमालावर काढून तो रुमाल तोंडात धरुन चिलमीसारखं ओढण सुरूच होतं. डोंबिवली आली आणि मी खाली उतरले... स्टेशनवर पोलिस कुठेच दिसत नव्हता. मी प्रशांतला तो प्रसंग सांगितला...आणि लक्षात आलं आपण का पोलिसाला शोधतोय? तो काय करणार? स्टेशनचा जिना चढून-उतरेपर्यंत मी प्रशांतला सारं काही सांगत होते आणि तो नेहमीप्रमाणे ऐकत होता मध्येच पुरक प्रश्न विचारत होता. मग रिक्षाच्या रांगेत आलो आणि रांग मोडून रिक्षात घुसू पाहणा-या एकाला अडवत रिक्षात बसून घर गाठलं. घरी जाऊन नेहमीसारखे शांत झोपलो...
पत्रकारितेच्या क्षेत्रात असलेल्या व्यक्तीच्या मनी अशी अस्वस्थता आहे, ही तिच्यातला माणूस जागा असल्याचं खरं लक्षण. हे `माणूस`पण जप, हर्षदा. आज समाजाला अशाच पत्रकारांची गरज आहे.
ReplyDelete