फकीर बाबा...

ट्रुम.... ट्रुम ट्रुम असा आवाज आला आणि लगेच चिल्लरसाठी जीव खालीवर झाला... हातात पैसे आलेच नाहीत. पण फकीर बाबा जाऊ नये म्हणून झर्रकन घराचा जीना उतरुन गॅलरीत आले.... तेव्हा तर द्यायला पैसेच नव्हते पण फकीर बाबा आला की गॅलरीत पळायचं एवढं ठरलेलं. 'बाबा'असा आवाज देताच ग्राउंड फ्लोअरवरुन आवाज आला 'हा बेटा' पोट माळ्यावर असलेल्या घरुन आवाज आला 'काय गं'
तळ मजल्यावर ओरडून सांगितलं 'बाबा रुको बच्चा आ रहा है' घराकडे तोंड करुन ओरडले 'बाबा बछडूला खाली आणा... फकीर बाबा आलाय'
बाबा आराध्यला (माझा अडीच वर्षांचा मुलगा) घेऊन खाली आले. मी न सांगताच हातात पाचचं नाणं घेऊन आले. आराध्यच्या हातात नाणं दिलं.
'बाबा' मी आणि माझ्या बाबांनी एकत्र हाक दिली.
तळ मजल्यावरुन 'हा बच्चा' असा आवाज आला
फकीर बाबाने छत्री उघडली माझ्या बाबांनी आराध्यला पैसे टाकायला सांगितलं. तेव्हा मी त्याच्या चेहऱ्याकडे पाहिल. उत्सुकता दिसली चेहऱ्यावर आणि काहीतरी नवीन कळल्यानंतर ती गोष्ट टिपून लक्षात ठेवण्यासाठीची आतुरताही स्पष्ट दिसत होती. 'अल्लाह भला करे' त्यापाठोपाठ फकीर बाबाचं 'बाय' ऐकू आलं. माझ्या मुलानेही सवयीने हातानं बाय केलं पण बाय बोलणं तो विसरुन गेला. तोवर फकीर बाबाने छत्रीतले पैसे घेतले झग्याच्या खिशात ठेवले. मग फकीर बाबा ट्रुम ट्रुम असं त्या डमरुसारख्या वाद्याचा आवाज करत निघून गेला.

कामत चळीत आले की लहानपणीचे दिवस आठवतात. आज फकीर बाबाचं निमित्त. लहानपणचे दिवस आठवले. रविवारी फकीर बाबा यायचा. शक्यतो काळोख पडल्यावरच यायचा. माझ्या माहेरी कामत चाळीसह आसपासच्या वाड्यांमध्ये आज आलाय तसाच पैसे गोळा करत फिरायचा. त्या ट्रुम ट्रुम आवाज तो आल्याची खुण होती.

काही वर्षांची होते ट्रुम असा आवाज आणि बाबा या हाकेला 'हा बाबा' किंवा 'हा बेटा' किंवा ' या आवाजाने प्रतिसाद देणारा आवाज यायचा. छत्रीत टाकलेले पैसे कधी बाहेर पडले तर त्या नाण्याचाही आवाज यायचा. आम्हा मुलांचा फकीर बाबाला पैसे देण्यासाठी एकच गलका. रविवारची सुट्टी संपली हे लक्षात घेण्यासाठीची एक खुण. काही वेळा तर वयाने मोठी माणसंही फकीर बाबाला पैसे देण्यासाठी धावत यायची. तळ मजल्यावर राहणारी मुलं हमखास या फकीर बाबाच्या पाया पडायची. तोही हात उंचावून आशिर्वाद द्यायचा. उर्दूत काही तरी बोलायचं. आजही ८० पेक्षा जास्त वय असलेले सुदाम ठाकूर आजोबा भाई जान अशी हाक मारत आले. फकीर आजोबा आणि ठाकूर आजोबा यांच्यात दोन तीन ओळीचा संवादही झाला.  

फकीर बाबा लुंगी नेसून, डोक्यावर मुसलमानी फेटा आणि गुडघ्यापर्यंत लांब सदरा घालून यायचा. 'या बाबा .... ' असं काहीतरी पुटपुटत रहायचा. त्यावेळी रात्रीच्या अंधारातही फकीर बाबाच्या येण्यान जितकं प्रसन्न वाटायचं तितकं प्रसन्न आजही वाटतं.

ही फकीर बाबाची कितवी पिढी माहित नाही. ठाकूरद्वारसारख्या मराठ मोळ्या वस्तीत आजही हा फकीर बाबा येतो याचा वेगळाच आनंद वाटतोय. तो तेव्हाही यायचा अगदी ९२ च्या दंगलीनंतर, ९३ च्या बॉम्बस्फोटानंतर, हल्लीच्या २६/ ११ च्या हल्ल्यानंतर... हा कधी खंड पडला. तर फकीर बाबा का आला नाही या प्रश्नाला उत्तरं देऊन थकलेले आई- बाबा, आजी - आजोबाच तो आल्यावर त्याला लिचारायचे त्याच्या न येण्याचं कारण. गाव गया था, बेटे की शादी अशी काही तरी कारणं तो सांगायचा. अगदी मुलं पळवणाऱ्या टोळीने मुंबईत धुडगूस घातला होता. तेव्हाही फकीर बाबा कोणालाच खटकला नव्हता. मला आठवतंय त्याच्या मागे पळत जाणाऱ्या पोरांना तो वाडीच्या बोळातून परत जायला सांगायचा. त्याचं कोणी नाहीच ऐकलं तर वाडीतल्या मोठ्या माणसांना आम्हा मुलांना रागवायला सांगायचा. पण फकीर बाबा आमच्यासाठी आमच्या विश्वासाचा होता आणि आजही आहे.

त्याच्या शांत आणि प्रसन्न चेहऱ्यात, त्याच्या त्या ट्रुम अशा डमरुसारख्या वाद्यातून येणाऱ्या आवाजात असलेली जादू आजही कायम आहे. त्याच्याशी आम्हा मुलांच आणि मोठ्यांच नातं होत आणि आजही आहेच.

टॉवर होऊ दे, पोरं एसी गाड्या आणि बंगल्यात फिरू दे, सायबाला लोळवेल असलं फर्ड इंग्लीश बोलू दे, पण देवा आमचा फकीर बाबा आम्हाला भेटत राहू दे. त्याच्याशी असलेलं नातं टिकून राहू दे.