Thursday, March 3, 2016

तीन महिन्यात किमान 20 वेळा हृदयविकाराचे झटके


तीन महिन्यात किमान 20 वेळा हृदयविकाराचे झटके 
तरिही बाळ सुखरूप 
आई सुशिक्षित असल्यामुळे बाळ वाचले डॉक्‍टरांची प्रतिक्रिया 

सकाळ वृत्तसेवा, 
वृत्तसेवा, 
मुंबई, ता. 2ः अवघ्या तीन महिन्यात बाळाला सुमारे 20 किंवा त्याहून अधिक हृदय विकाराचे झटके आले असावेत असा डॉक्‍टरांचा अंदाज आहे. इतक्‍या बिकट प्रसंगानंतरही अवघ्या तीन महिन्यांची आदिती गिलबिले जिवंत आहे. डॉक्‍टरांच्या म्हणण्यानुसार याचं पूर्ण श्रेय तिच्या आई-वडिलांचं आहे. आई वडील सुशिक्षित होते म्हणून बाळ वाचलं. 

सोलापूर येथील बार्शी मधील गिलबिले कुटूंबात 25 नोव्हेंबरला आदितीचा जन्म झाला. सतत घाम येणे, दूध पिताना तासन तास रडणे, दूध न पिणे या समस्यांमुळे आदितीला डॉक्‍टारांकडे वारंवार न्याव लागत होतं. जानेवारी महिन्यात आदितीला हृदयाचा अत्यंत बिकट आजार असल्याचे उघड झाले. औषधोपचारांनंतरही आदितीमध्ये बदल दिसत नव्हता. सरते शेवटी बार्शीहून आदितीला तिच्या कुटूंबियांनी पूण्याच्या हृदयनाथ मंगेशकर रुग्णालयात नेले. तिथल्या डॉक्‍टरांनी आदितीवर उपचार होतील पण त्यात तिची जिवंत राहण्याची शक्‍यता कमी असल्याचे सांगितले. तेव्हा आदितीची आई प्रिती गिलबिले यांनी आदितीला मुंबईत आणण्याचा निर्णय घेतला. 

खासगी वाहनाने आदितीला मुंबईत आणण्यात आले. नातेवाईकांच्या सांगण्यावरुन एच.एन. रिलायन्स रुग्णालयात तिला दाखल केले. रुग्णालयातील डॉक्‍टरांनी आदितीच्या  चाचण्या केल्या असता आदितीवर तातडीची शस्त्रक्रियेची आवश्‍यकता असल्याचे लक्षात आले. त्यानुसार आदितीवर 25 फेब्रुवारीला शस्त्रक्रिया करण्यात आली. यावेळी हृदयातील शुद्ध रक्त फुप्फुसात सोडणाऱ्या धमनीला योग्य ठिकाणी जोडण्यात आले. 9 तासांच्या शस्त्रक्रियेदरम्यान आदितीच्या हृदयाच्या एका बाजूला यंत्राच्या आधारे काम करण्यास प्रवृत्त करण्यात आलं. ही शस्त्रक्रिया अत्यंत गुंतागुंतीची होती. एका वेळी आदितीचे हृदय, फुप्फुसं आणि तिच्या शरिरातील कॅल्शियम, क्षारांचे प्रमाण नियंत्रित करावे लागत होते असे या शस्त्रक्रियेतील प्रमुख डॉ. के शिवप्रकाश यांनी सांगितले. 

अनकेदा आदिती तीन ते चार तास रडायची. कळायचं नाही ती का रडते. तिला आजार होता हे समजलं तेव्हा आदितीला वाचविण्यासाठी आम्ही सात ते आठ डॉक्‍टरांकडे गेलो. बार्शीला शस्त्रक्रिया करावी लागणार असल्याचं कळलं तेव्हा पुण्याला शस्त्रक्रिया करण्याचा निर्णय घेताल. पुण्यात हृदयनाथ मंगेशकर रुग्णालयात बाळावर उपचार करण्याची तयारी दाखविली पण बाळ वाचण्याची हमी ते देत नव्हते. या रुग्णालयात ती हमी मिळाली म्हणून आम्ही इथे शस्त्रक्रिया करण्याचा निर्णय घेतला डॉक्‍टरांमुळे माझं बाळ वाचलं असे आदितीची आई प्रिती गिलबिले यांनी सांगितले. 

आई शिकलेली होती म्हणून 
एका मुलीला घेऊन बार्शीहून मुंबईत यावं लागणं हे असंघटित आरोग्य सेवेचं लक्षण आहे. आदितीच्या माता-पित्यांनी वेळीच तिला रुग्णालयात आणलं आणि शस्त्रक्रियेचा निर्णय घेतल्याने आदिती वाचली. आदितीचे आई-वडील सुशिक्षित होते त्यातही आई शिकलेली होती म्हणून आदिती वाचली असं मी म्हणेन. आदिती तिच्या वयाच्या सहा महिन्यानंतर आली असती तरी आदितीला जगली नसती. आदितीच्या आजारामुळे तिची शुद्ध रक्त शरिरात सोडण्याची प्रक्रिया मंदावत चालली होती. ज्याचा परिणाम हृदयाच्या काम करण्याचा क्षमतेवर होत होता. आदितीवर वेळीच शस्त्रक्रिया झाली नसती तर आदिती जगली नसती. आता आदिती सर्वसामान्य माणसाप्रमाणे जीवन जगू शकते- डॉ. शिवप्रकाश के. 

चौकट 
आदितीला अल्कापा हा हृदयाचा अत्यंत दूर्मिळ आजार होता. या आजारामध्ये हृदयाची रक्तपुरवठा करणारी धमनी फुप्फुसांमध्ये रक्त सोडत होती. याने हृदयाची कार्यक्षमता कमी होते आणि हृदयाचे, स्नायू मृत झाल्याने हृदय प्रत्यारोपणाची आवश्‍यकता भासते. 
एकूण हृदयविकारांच्या तुलनेत या आजाराचे प्रमाण .025 टक्के ते 0.5 टक्के आहे. 
तीन लाखात एकाल हा आजार होतो. 
हा आजार झालेले 10 पैकी 9 मुलांचा मृत्यू जन्मानंतर एक वर्षात होतो 
वयस्कर व्यक्तींमध्ये या आजाराला हृदय प्रत्यारोपण हाच पर्याय आहे 

डॉ. श्रीपाल जैन, बालहृदयरोगतज्ज्ञ 

घाम येणे, न जेवणे आणि सतत रडणे या साधारण समस्या आहेत. पण जर मुलाचं वजन वाढत नसेल आणि या समस्या दिसत असतील तर मुलाला हृदयविकार असल्याची शक्‍यता असते. अनेकदा डॉक्‍टरांच्या हे लक्षात येत नाही. अशी बाळ जेव्हा दमतात किंवा रडतात तेव्हा त्यांना हृदयविकाराचा झटका येतो - डॉ. अनिष वोरा 

Monday, February 8, 2016

हेल्मेट सक्ती !


हेल्मेट सक्ती गरजेचीच आहे. तसंच बाईक चालविणा-या व्यतिरिक्त बाईकवर असलेल्यांनाही ही हेल्मेट सक्ती हवी. विशेषतः महाराष्ट्राच्या इतर भागात एका बाईकवर जिथे तीन ते चार जण सर्रास बसून फिरतात तिथे ती फार गरजेची आहे. कारण अशा ठिकाणी ब-याचदा नवरा बायकोबरोबर दोन मुलं किंवा नवरा बायकोबरोबर शेतावर काम करणारे म्हातारे असतात. विचार करा एकावेळी किती प्राण जाऊ शकतात. तसंच लहान मुलांसाठीही चांगल्या पद्धतीची हेल्मेट बाजारात आणणं आवश्यक आहे. 

हेल्मेट सक्तीमुळे आता तकलादू हेल्मेट हायवे आणि रस्त्याच्या कडेला घेऊन बसणारे दिसतील. केवळ हेल्मेट न घालता फिरणा-यांवर कारवाई करण्यापेक्षा असे हेल्मेट विकणा-यांवरही कारवाई झाली पाहिजे असं मला वाटतं. 

विशेषतः शेतातून परतताना संध्याकाळी किंवा रात्री गाडी रस्त्यावर किंवा हायवेवर येताना अनेकजण गाडीने भरधाव रस्ता क्रॉस करतात. अशा वेळेस ब-याचदा अपघात होण्याची शक्यता उद्वभवते.  

हेल्मेट सक्ती बरोबरच  रस्त्यावर चालणा-यांनाही काही नियम घालून दिले पाहिजेत. विशेषतः हायवे किंवा रस्त्याच्या कडेला शेतातून बाहेर येणारे लोक रात्रीच्या वेळी सहसा दिसत नाहीत अचानक गाडीसमोर येतात. ज्या पद्धतीने पायी शिर्डीला जाणारे लोक अंधारात चमकणारं जॅकेट किंवा हातात चालू बॅटरी घेऊन चालतात त्याप्रमाणे पादचाऱ्यांनाही सुचवलं पाहिजे. 


  हेल्मेट सक्तीला समर्थ का देतेय ? 
अपघातात अनेकदा डोक्याला मार बसतो. हा मार मोठ्या प्रमाणावर असेल तर मेंदूला ईजा होते. रस्ते अपघतातात शरिरावर इतर ठिकाणी मोठा आघात झालेला नसला तरी मेंदूला मार लागल्यामुळे मेंदूमध्ये रक्त स्त्राव होणे किंवा मेंदूला सुज येणे अशा समस्या दिसतात. मेंदू मृत होणे किंवा मेंदू कमी काम करणे अशा समस्या उद्भवल्यास त्याने शरिरातील इतर अवयवांवरील मेंदूचे नियंत्रण सुटून अंतर्गत रक्तस्त्राव होतो. ज्याने मृत्यूच्या शक्यतेत वाढ होते.  


(स्वतःच्या गाडीतून वर्षभर प्रवास करताना या गोष्टी सुचल्या. पण हेल्मेट सक्तीने निमित्त दिलं.)

Sunday, January 10, 2016

सेक्स, सेल्फी आणि सोशल मीडिया


सेल्फी काढणं हा आजार बळवण्यामागे सोशल मीडिया, स्मार्ट फोन यांबरोबर फॅशन आणि ट्रेण्डचं अंधानुकरण तसंच प्रसिद्धीची आणि स्तुतीची भूक असल्याचं दिसून येतं. लाईक्स, कमेंट्स या सोशल माध्यमांच्या दोन शब्दांभोवती मग सगळं भावविश्व उधळलेलं दिसून येतंय सध्या. 
पण म्हणून सेल्फी काढणं वाईट मुळीच नाही. सेल्फीचा अतिरेक आणि त्यासाठी जीव धोक्यात घालणं वाईट असं तज्ज्ञांच मंत आहे. पण आपण फॅशन आणि ट्रेण्ड या शब्दांनी निर्माण केलेल्या शर्यतीसाठी किती पळावं याला बंधन असण्याची देखील आवश्यकता निर्माण झाली आहे हे या निमित्ताने वाटू लागलंय. जे सेल्फी आणि त्यातून होणा-या अपघातांच्या माध्यमातूून अधोरेखित होत आहे. ज्याप्रमाणे इन फॅशन असलेला एखादा कपड्याचा प्रकार आपल्याला, आपण जात असलेल्या कार्यक्रमात किंवा वातावरणात शोभून, उठून दिसेल हा विचार दुय्यम असतो त्याप्रमाणे सेल्फीचं झालेलं आहे असं म्हणायला हरकत नाही. सेल्फीच कशाला एकूणच फोटो काढण्याचं वाढणारं फॅड याच पद्धतीत मोडतं. यात केवळ आनंदाचा, किंवा महत्त्वाचा क्षण टिपणं एवढंच नाही. तर, तो सोशल मीडियाच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहचविण्याची आणि त्यातून स्तुती आणि प्रसिद्धी मिळविण्याची भूकही कारण आहे. किंवा केवळ सेल्फी हे वेढ नाही तर प्रसिद्धी आणि स्तुतीसाठीचा हपापलेपणा देखील याला कारण ठरु लागलंय. की आपण सोशल माध्यमांवरही शर्यत निर्माण केलीय? पहिली सेल्फी कोण टाकतं? दिवसभरात जास्त अपडेट्स कोण देत? वेगळ्या आणि चांगल्या ठिकाणी जाऊन सेल्फी किंवा फोटो कोण काढत याची शर्यत आहे का ही ?
सेल्फी पॉइंट्सही काही ठिकाणी तयार झाले. ते जेव्हा तयार झाले तिथे जाऊन किंवा तिथे गेल्यावर अनेकांनी फोटो काढले. पण काही तरी वेगळ करण्याच्या नादात असे जीवावरचे खेळ केले जातात. 
सेल्फी हा  सेक्स अपिलिंगचा भागही ठरू लागलाय का?. तोंडाचा चंबू (पाउट) करुन  फोटो काढणं हे एकेकाळी सेक्स सिंबॉल मानलं जायचं. मेरलिन मेन्रोचा फोटो आठवा. हल्ली तसे पाउट करुन किंवा डक लिप्स, स्परो फेस करुन सेल्फी काढण्याचे प्रकार मुलींमध्ये सर्रास दिसताहेत. कदाचित त्यांना या पाउटचा अर्थ माहित असावा किंवा नसावा पण ते होताना मात्र दिसतंय. किती पालकांना असे ओठांचे चंबू का केले जातात हे माहित आहे ? किती पालकांना असं ओठांचे चंबू करुन फोटो काढण हे चुकीचा सिग्नल देणारं आहे हे माहित आहे?  
केंब्रिज ऑनलाईन डिक्शनरीत पाऊटचा मिळालेला अर्थ  (to ​push the ​lower ​lip ​forward to show you are ​annoyed, or to ​push both ​lips ​forward in a ​sexually ​attractive way)

Monday, October 26, 2015

आई मी उद्या काय बनून शाळेत जायचं?



     माझ्या मुलाने आराध्यने (३वर्षे) रविवारी रात्री (२५ ऑक्टोबर २०१५) ला हा प्रश्न विचारला आणि मला आणि प्रशांतला काय आश्चर्याच्चा धक्का बसला आणि आपलं चूकतंय असा साक्षात्कार झाला. एका सेकंदातला हा झटका पुरे होता आमच्यासाठी... वेळीच भानावर येण्यासाठी.
प्रशांतने यावर उत्तर दिलं... आराध्य बनून जायचंय तूला शाळेत.

नर्सरीत जाणाऱ्या आराध्यला शाळेत वेगवेगळ्या डे चं सेलिब्रेशन म्हणून वेगवेळ्या कपड्यात जायचं असतं.
पहिल्यांदा १४ ऑगस्टला तो टिळक बनून गेला. मग त्यानंतर श्रीकृष्ण जन्मासाठी त्याला श्रीकृष्ण बनवून पाठवायचं होतं. पण तो आजारी असल्याने ते शक्य झालं नाही. त्यानंतर नवरात्र सेलिब्रेशन म्हणून पारंपारिक वेशभूषेत जायचं होतं. मग दसऱ्याच्या आदल्या दिवशी तो राम बनून गेला. दसऱ्याच्या सुट्टीनंतर जुसऱ्याच दिवशी दैनंदिन जीवनात मदत करणाऱ्या व्यवसाय करणाऱ्या व्यक्तीच्या पोषाखात जायचं होतं. तेव्हा तो सैनिक बनून गेला. रविवारची सुट्टी. शनिवार रविवार अशी दोन दिवस सुट्टी झाल्यानंतरही त्याने साहजिक प्रश्न विचारला. 'उद्या मी उद्या काय बनून शाळेत जायचं?'

 शाळेच्या म्हणण्यानुसार यातून ते शिकतात. पण पालकांची आणि मुलांची धावपळ घडवून आणणारे हे दिवस इतके महत्त्वाचे आहेत? प्रॅक्टिकल शिक्षणाच्या नावाखाली पालकांची आणि मुलांची काय मानसिकता होते  हे शिक्षकांना त्यांच्या मुलांच्या शाळेत येणाऱ्या अनुभवावरुन माहितच असेल. का शिक्षण महाग होत चाललंय त्यात हेही एक कारणच आहे. जसे शाळेतल्या प्रोजेक्टवर आक्षेप घेतात पालक तसाच आक्षेप या अशा डे सेलिब्रेशनवरही घ्यायला हवा असं  प्रशांत सारखं घरी सांगतो.

मुलांना भलेही मोठं झाल्यावर असे वेगवेगळ्या वेशभूषेतले फोटो पाहून आनंद होईल. पण त्यांना ते टोचणारे कपडे, होणारी धावपळ लहानपणी अन्यायकारक वाटते. बरं ड्रेस न घालता पाठवलं तर फोटो काढताना अशा मुलांना बाजूला ठेवलं जातं. मानसिक त्रास देणारीच वाटते.

मुलांना माहिती देण्यासाठी काही दुसरे पर्याय नक्कीच निघतील. सुचतील. पण कसं थांबू शकेल हे सारं ?

Thursday, October 15, 2015

माझी वाचनाची आवड


वाचायला लहान पणापासून खुप आवडायचं. आठवतंय खुप वाचायचे. आजूबाजूला काय घडतंय याचं भान नसायचं. पुस्तक हातात घेऊन एका जागी बसले की संपला विषय. मग पुस्तक संपेपर्यंत उठायचं नाही.
शाळेतली पुस्तक हातात आली की वाचून पूर्ण. गंमत म्हणजे एका वाचनात धडा पाठ होऊन जायचा. दोन-तीन वाचनानंतर कुठली ओळ कितव्या पानावर कुठल्या पॅराग्राफमध्ये आहे, लेखक कोण वगेरे सगळं पाठ व्हायचं. या वाचनामुळेच चेव्हा माझा शाळेत पहिल्या पाचात नंबर होता. तेव्हा पुस्तक विकत घेण्यासाठी पैसे नव्हते. शाळेची पुस्तकही इतरांपेक्षा उशीराच मिळायची. पण वाचायला इतकं आवडायचं की आईची हाक आणि पोटातल्या कावळ्यांचा कालवा काहीच लक्षात यायचं नाही. आठवतंय. तेव्हा आई हाकेला ओ दिली नाही किंवा सारखी वाचत बसले की मला झाडूने मारायची. चष्मा लागेल या भितीने ते ओराडाओरड करायची माझ्या कानावर पडलं नाही की ऐकू येण्यासाठी ती हा उपचार करायची. पुढे तिच्या आणि बाबांच्या मेहनतीनचे शिक्षण शक्य झालं.
वाचनासाठी शाळा मला परवडायची. मी गिरगावातल्या एस.एल.अॅण्ड एस.एस.गर्ल हायस्कूल शाळेत शिकायचे.  पाचवी अ च्या वर्गासमोर शाळेची लायब्ररी होती. मधल्या सुट्टीत तिथे बसणाऱ्या ग्रंथपाल बाईंकडे जाऊन पुस्तक घ्यायचं आणि वाचायचं. तेव्हा आठवड्याला एक पुस्तक मिळायचं. म्हणजे त्या आधी वाचून झाल तर दुसरं पुस्तक घेता यायचं. पुस्तक घ्यायला येणाऱ्या मुलींवर त्यांचा विशेष जीव. पुस्तकं सुचवायच्या, हवं असलेलं पुस्तक दुसऱ्याला दिलं असेल तर आठवणीने ते परत आलं की बाजूला ठेवायच्या. कधी उशीर झाला पुस्तक द्यायला तर त्या ज्यांना दंड भरणं शक्य नाही अशा मुलींना रागवून सोडून द्यायच्या. मी त्यातली एक होते. त्यांचा चेहरा आजही डोळ्यासमोर आहे. पण नाव आठवत नाही. नाव लक्षात ठेवण्यात मी थोडी कमजोर आहे.
प्रत्येक वर्गात एक पेटी होती. हिरव्या रंगाची लोखंडी पेटी. ऑफ पिरिएड (शिक्षक नसतील तो तास)त्या पेटीतली पुस्तक वाचायला दिली जात. वर्गातला मॉनिटर किंवा प्रिफेक्ट ती पुस्तक वाटायचा तो तास संपला की पुस्तक परत घेतली जायची. कधी घरी पण द्यायचे.
शाळेत असतानाच आमच्या वाडीत (कामत चाळीत ) राहणाऱ्या एका मुलाने त्याचा पुस्तक संग्रह सर्वांसाठी खुला केला. घरगुती लायब्रकी वगैरे. आठवड्याला एक रुपया भरुन तो पुस्तक द्यायचा. मी पुस्तक घेतलं की अर्ध्या एक तासाने ते पुस्तक परत करायचे. मिळेल ती पुस्तक एका दिवसात दोन - तीन वगैरे पुस्तकं वाचायचे. एक दिवस परिक्षा संपल्यानंतर मी पुस्तक आणायला गेले. तर त्याने पुस्तक दिलं नाही. म्हणाला आईने सांगितलंय पुस्तक द्यायचं नाही. बस मग पुन्हा त्याच्याकडे पुस्तक मागायला गेले नाही.
विल्सन कॉलेजमध्ये गेले आणि विल्सनची मोठी लायब्ररी पाहून वेडावून गेले. पण माझ्या आवडीची मराठी पुस्तक तिथे फार नव्हती. तरी माझ्या शिक्षिकांच्या कृपेने लायब्ररीयन माझ्यासाठी पुस्तक राखून ठेवत. कॉलेजमधल्या माझ्या प्रोफेसर तारकर बाई खास पुस्तकांची यादीसुद्ध द्यायच्या. या काळात श्री.ना.पेंडसे, जयवंत दळवी, भाऊ पाध्ये अशा
लेखकांची ओळख झाली. तेव्हा वाचलेलं आणि आजही आठवणारं पुस्तक म्हणजे नॉट विदाऊट माय डॉटर. गार्गी अजून जीवंत आहे (मंगला आठलेकर लेखिका), रारंगढांग आणि माणसं. त्यानंतरच्या काळात म्हणजे जर्नलिझमला असताना वाचलेल्या पुस्तकांपैकी ही वाट एकटीची, हे दुःख कोण्या जन्मीचे (समलैंगिक विचारांवर प्रकाश टाकणारे), तू भ्रमत आहासी वाया. इंग्रजी जे वाचलं त्यातलं लक्षात राहणार पुस्तक म्हणजे ट्युसडे विथ मॉरीस.
गरोदरपणात भरपूर छोटी पुस्तक वाचली त्यामध्ये जिजाबाई, बाबा आमटे, यशवंतराव चव्हाण, शिवाजी, व्ही. राधाकृष्णन यांची माहिती देणारी छोटी पुस्तक आणि नापास मुलांच्या गोष्टी तसंच हाती ज्यांच्या शून्य होते. 
काही महिन्यांपूर्वी वाचलेली पुस्तक म्हणजे प्लॅटफॉर्म नंबर झीरो आणि शिवाजी कोण होता.
भावाने मला दिलेलं सिक्रेट आणि पॉवर ही दोन पुस्तक चाळली फक्त पण बरंच शिकले त्यातून.
आता पुस्तक विकत घेता येतं पण खंत आहे ते सलग वाचायला मिळत नाही. हल्ली वाढदिवसालाही कोणी पुस्तक भेट देत नाही याची असो. पव वाचत राहीन आयुष्यभर.


Tuesday, October 13, 2015

ट्रेड सिक्रेट की अनुभव


संध्याकळची वेळ
जी.टी. हॉस्पिटलहून परेलला ऑफिसकडे जाण्यासाठी सी.एस.टीला ट्रेन पकडली. अंतर थोडंच असल्याने दरवाज्यात उभी राहिले ४ ते ४.३० ची वेळ असेल ट्रेनला फर गर्दी नव्हती. ट्रेन सुरू होण्यापूर्वी दोन बायका ट्रेनमध्ये चढल्या. त्यातली चांगली साडी नेेसलेल्या बाईने मला दरवज्यात बसायचंय असं सांगून आत सरकवलं. तिच्या भसाड्या आवाजावरुन ही बाई तृतीयपंथी असल्याचं लक्षात आलं. तिच्याबरोबर चढलेली दुसरी बाई म्हणजे तृतीयपंथीच होता. समोरच्या बाईला बाजूल हो माझ्या मैत्रिणीला बसायचंय आम्ही थोड्या वेळाने उतरणार असं तो सुंदर तृतीय पंथी सांगत होता. ती बाई काही हलेना.

दोघांच्या गप्पा सुरू होत्या मी उभ्या असलेल्या दरवाज्यात बसलेल्या तृतीयपंथीने (१)मग  तोंडात मळी लावली आणि समोरच्या (२) तृतीय पंथीबरोबर गप्पा करायला सुरुवात केली. तो नवीन अफेअरबद्दल सांगत होता.
१- पहिले वो सिर्फ देखता था. बादमे पता चला कोली है. हप्तेभर एकदुसरे के तरफ देखते रहे. एकदीन मैनेही सामनेसे आख मारी
माझं सगळ लक्ष समोर बसलेल्या तृतीयपंथीकडे होतं. तो त्या सुंदर तृतीयपंथीचं बोलण मन लावून ऐकत होता. चेहऱ्यावरचे भाव समोरच्याच्या बोलण्यानुसार बदलत होते. उत्सुकता, नवल, शिकण्यासाठी समजून घेण्यासाठी आतूरता आणि हे आपल्याला कधी जमेल असा प्रश्न सतत चेहऱ्यावर बदलत होते.

एखादी पोरं पटवण्यात हुशार असलेल्या तरुणींच नवशिकी तरुणी जसं ऐकेल अगदी तसं.
१- आख मारी तो मेरे पास आया. बोला आख क्यू मारी? मैने बोला तुम देखते तो आख मारी. उसने पुछा मेरे पिछे क्यो पडी. मै भी बोली हम किसी के पिछे नही पडते लोग हमारे पिछ आते हे. फिर १०० रु. देकर चला गया.
२- हा (आश्चर्य आणि उत्सुकता)
प्रत्येक वाक्यागणिक एक टाळी स्वतःच्या हातावर वाजवून (तृतीयपंथी वाजवतात तशी) तो पुढे सांगतच होता. उसके बाद एक दीन ५०० रुपये दिए उसने. अभी बोलता हे शादी बनाएगा. छोडूँगी नही. बाद मे पता चला वो कोली है.
अरे यला तर लॉटरीच लागली. आपल्याल असं कधी मिळणार असे भाव त्या दुसऱ्या तृतीयपंथीयाच्या चेहऱ्यावर स्पष्ट दिसत होते.
१- बोल रहा था शादी करेगा. अब हाजीअली लेके जाऊंगी कागद बना के शादी करुँगी. पाच ग्रॅम का मंगलसुत्र लूँगी. जितना आए उतना पैसा ले लूँगी. दो तीन महिने के बाद तू नही मेरा मै नही तेरा. मेरा ये तिसरा बॉयफ्रेण्ड. अभी एक को छोडा. गले ने सिसा विसा मै नही डालूँगी.

त्या दरम्यान एका स्टेशनवर तिने एका पोलिसाला हाय केलं. उत्तरादाखल त्यानेही हाय करुन ओळख दाखवली.
माझ्या समोर उभ्या असलेल्या एका बाईने त्या सुंदर तृतीयपंथीयाला त्याने लावलेलं लायनर कुठून आणलं असं विचारताच त्याने 'बॉयफ्रेण्डने दिया' असं सांगून पुन्हा आपल्या साथीदाराशी चर्चा सुरू ठेवली.

एखादी मुलगी, बाई जसं बोलेल तसंच हे बोलणं. पण स्वरातून दुनियादारी डोकावत होती. अनुभवातून आलेलं शहाणपण स्वतःपुरता न ठेवता बरोबरच्या त्या तृतीयपंथीयाला सांगण्यात कोणतीही लपवाछपवी नव्हती. पण आयुष्यात जे चांगलं सुरू आहे त्याला नजर लागू नये म्हणू मध्ये मध्ये हाताची बोटं मोडणं सुरू होतं.

करीरोड स्टेशनला ते दोघेही उतरले. उतरताना त्या सुंदर तृतीयपंथीयाने त्याच्याबरोबरच्याला सामने आया तो बार बार दामन ठीक करने का. ये देख ऐसे. थोडा इधर उधर देख के शर्माने का असं म्हणून टिप्स देणं सुरू केलं. त्या नवशिख्या तृतीयपंथीयाने सांगितल्याप्रमाणे निमूटपणे पदर घेऊन दाखवला. त्यावर त्या सुंदर तृतीयपंथीयाने 'थोडा हसके' असं म्हणत परफेक्शनिस्ट टच. दिला उतरताना ज्या बाईने लायनरबद्दल विचारलं तिला बाय करायला तो सुंदर तृतीयपंथी विसरला नाही.

बाईपेक्षा अधिक पण खानदानी लचकणं. पण जगण तर तृतीयपंथी, हिजडा, छक्क्याचं... तिरस्कार, कमीपणा, दबलेलं. पण, बोलण्यात थेटपणा. परिस्थिती ने अनुभव भले कटू दिले पण चेह-यावर सदैव हास्य. कुठून येते ही ताकद असा प्रश्न मला पडला होता. 

टी.व्ही.चा हप्ता बंद !




फ्लॅट टी.व्ही.चं फॅड येऊन वर्ष किंवा त्याहून अधिक कालावधी लोटला असेल. #Prashant Jadhav (माझा नवरा) ने घरी त्या पद्धतीचा टी.व्ही. घेण्याचा हट्ट धरला. मला नकोसं वाटत होतं. उगीचची चंगळ आम्ही दोघेही टाळतो.
गिरगावातलं भाड्याचं घर सोडतो आहोत तर घेऊन टाकू टी.व्ही.  आर्थिक गणित जमेल असा हिशोब झाल्यानंतर टी.व्ही. घ्यायचं असं दोघांचही ठरलं.
ऑपेरा हाऊस येथल्या #vijay sales च्या दुकानात जाऊन टी.व्ही. बघितले. अनेक टी.व्ही. पसंत केले आणि घेतला तो खिशाला परवडणारा टी.व्ही. सुमारे २१,००० हजार किंमतीचा टी.व्ही. दोघेही नोकरी करणारे असलो तरी जबाबदाऱ्या बऱ्याच असल्याने आम्ही महागड्या वस्तूंपासून आजही कोसो दूरच आहोत. तो नियम टी.व्ही.खरेदीच्या स्वप्नाला लागू झाला. शोरुम मध्येच बसलेल्या # Bajaj finance च्या एजंटने स्वत: बोलवून कर्ज देण्याची तयारी दाखवल्याने आम्ही आणखी खूष झालो. मग काय सुमारे आठ हजाराचा पहिला हप्ता एक रक्कमी दिला आणि हप्त्यावर घेतलेला २१ इंची टी.व्ही. घरी आला. १७०८ रुपयांचा ८ महिन्यांच्या  हप्त्यासह आलेला टी.व्ही. मला फारच लहान आणि आकाराच्या मानाने महाग वाटला.

तर, हा हप्ता भरणार कोण? या प्रश्नाला नेहमी प्रमाणे मी जबाबदारी घेण्याचं नाटक केलं. पण यावेळी प्रशांतने ८ हजार  एक रकमी हप्ता भरण्याचा निर्णय घेतला. तर, १७०८ रुपयांचे ८ महिन्यांचे हप्ते भरण्याची जबाबदारी माझ्यावर सोपवली. बापरे ! (माझ्यावर अशी जबाबदारी येईल असं मला अजिबात वाटलं नव्हतं.)पण आलीच जबाबदारी माझ्यावर.  

७ तारखेला पगार होणाऱ्या माझी अकाउंटमध्ये १७०८ रुपये  राहतील यासाठी तारांबळ उडू लागली. हप्त्याची तारीख होती महिन्याची २ तारीख. हा हप्ता घेतल्यानंतर प्रशांतने मला सांगितलं होतं. हप्ता भरणं इतकं सोप्प नाही. डोक्याला टेन्शन असतं. घर हप्त्यावर घेण्याचं टेन्शन काय असतं याची कल्पना या हप्त्याने तुला येईल. मग घर घेण्याचा विचार कर. कारण एक रक्कमी घर घेणं सहज शक्य होत नाही. दर महिन्याला तेवढे पैसे अकाउंटमध्ये रहावे म्हणून भरपूर मेहनत घ्यावी लागते. घराच्या हप्त्याचं टेन्शन त्याने घेतलेलं आहेच. त्या अनुभवावरुन त्याने सांगितलं होतं. प्रशांतचं हे म्हणणं मला दर महिन्याला आठवत होत.

जुलै २०१५ या महिन्यात अगदी रोजच आठवायचं. नोकरी सोडण्याचा निर्णय घेतल्याने आता हा हप्ता कसा जुळवायचा असं सारखं गणित मांडत होते. आणखी किती महिने राहिले वगैरे विचार करत होते. सरते शेवटी आज #Bajaj finance चा मेल पाहिला (२९ जुलै) आणि घाबरतच उघडला. स्टेटमेंटच्या पीडीएफ फाईल वाचली तर हप्ता संपल्याचं दिसलं आणि कोण आनंद झाला. हप्ता बंद झाल्याचा हा आनंद होताच पण त्याबरोबर आनंद होता तो मी घेतलेलं बँकेचं कर्ज एकटीने फेडल्याचं. हे मी बँकेकडून घेतलेलं पहिलं कर्ज.

प्रशांत तू म्हणत होतास तसं हप्ता फेडणं फार जिकिरीचं आणि टेन्शनचं असतं हे पटलंय मला. पण आता मी घर घेण्याचं स्वप्न बघू शकते हे सुद्धा सांगायचंय तूला. ख्वाब देखने के लिए ना पैसे पडते है और ना किश्त भरनी पडती है.


(हा ब्लॉग ३१ जुलै रोजी लिहिला होता. दोन-तीन दिवसांपूर्वीच हप्ता बंद झाल्याने होणार आनंद व्यक्त करण्यासाठी ट्रेनमध्ये बसून हा ब्लॉग लिहिला)